Fırtınada Dönen veya Düşen Çanak Anten

Önce güvenlik: kendin müdahale etme

Fırtınada hasar gören bir çanağı düzeltmek için çatıya çıkmak, balkon korkuluğundan dışarı uzanmak ya da merdivenle cepheye ulaşmaya çalışmak ciddi düşme riski taşır. Rüzgâr dinmemişse çanak yüzeyi bir yelken gibi davranır ve elindeyken bir anda savrulabilir. Bu yüzden önerimiz açık: çatıya ya da balkon dışına çıkma, çanağı kendin tutup çekmeye çalışma. Bunun yerine şunları yapabilirsin:

• Çanak sarkıyor ya da sallanıyorsa altındaki balkonu, bahçeyi veya kaldırımı kimsenin kullanmamasını sağla; komşuları ve bina yönetimini bilgilendir.
• Çanak ya da kablo bir elektrik hattına, tabelaya veya yaya yoluna doğru sarkıyorsa ve can güvenliği riski varsa 112'yi ara.
• Balkonun içinden, dışarı uzanmadan çanağın ve ayağın fotoğrafını çek; usta bu fotoğraflarla neye ihtiyaç olduğunu önceden anlar.
• Receiver'ı kapatıp açmak dışında cihaz ayarlarıyla oynama; kanal listesini silmek bu sorunu çözmez.

Çanak neden döner?

Ofset bir çanak, rüzgârı karşısına aldığında yüzeyinde ciddi bir kuvvet taşır ve bu kuvvet bağlantı noktalarında kaldıraç etkisi oluşturur. Yön ayarından sonra sıkılan kelepçe cıvataları zamanla gevşemişse, ayak dübelleri yuvasında oynamaya başlamışsa ya da kelepçe ince bir korkuluk çubuğuna bağlanmışsa, sert bir rüzgâr çanağı ayağın etrafında birkaç derece döndürmeye yeter. Türksat 42° Doğu'ya bakan bir çanakta bu kadar küçük bir kayma bile sinyalin kaybolmasına neden olur.

Daha ağır durumlarda ayağın kendisi eğilir, pas yüzünden zayıflamış boru kaynak yerinden kırılır ya da dübeller duvardan sökülür. Bu noktada sorun artık bir ayar işi değil, gerçek bir tamir işidir.

Rüzgârın yönü de önemlidir. İstanbul'dan Türksat 42° Doğu'ya bakan bir çanağın yüzü kabaca güney-güneydoğuya döner; lodos bu yüzeye önden ve yandan çarparken, poyraz çanağın arka tarafından gelir ve onu öne doğru iter. Bu yüzden aynı balkonda bir fırtınada hiçbir şey olmazken, başka yönden esen bir rüzgârda çanak dönebilir. Yüksek katlar, köşe daireler ve önü açık çatılar rüzgârı daha sert alır; bu konumlarda bağlantıların daha sık kontrol edilmesi mantıklıdır.

Fırtına sonrası tamir nasıl yapılır?

Usta önce düzeneği güvenli hale getirir: sarkan çanak sabitlenir ya da gerekirse geçici olarak sökülür. Ardından hasar sınıflandırılır. Çanak yalnızca döndüyse ve ayak sağlamsa kelepçeler sıkılıp çanak sinyal ölçerle yeniden hizalanır; bu sürecin ayrıntılarını çanak yön ayarı sayfasında anlattık. Ayak eğilmiş, dübeller oynamış ya da kaynak yeri çatlamışsa önce taşıyıcı onarılır; yöntemleri çanak anten ayağı tamiri sayfasında. Çanak yüzeyi çarpma yüzünden kırıştıysa veya LNB kolu eğildiyse kırık çanak anten sayfasındaki değerlendirme devreye girer.

Fırtınada savrulan kablo da genellikle zarar görür: konnektör yerinden çıkar, kablo bir köşeye sürtünüp ceketini kaybeder. Bu nedenle tamir, kablo hattının kontrolüyle tamamlanır. Son adımda kalite ve seviye değerleri ölçülür, kanallar receiver üzerinde denenir. Tüm hasar türlerine genel bakış için çanak anten tamircisi sayfasına göz atabilirsin.

Bir sonraki fırtınaya hazırlık

Fırtına sonrası tamir, düzeneği daha dayanıklı hale getirmek için de iyi bir fırsattır. Kelepçeler iki noktadan bağlanabilir, paslı cıvatalar galvanizli ya da paslanmaz olanlarla değiştirilebilir, ayak daha sağlam bir yüzeye taşınabilir. Rüzgâra çok açık çatılarda direğin gergi telleriyle desteklenmesi gerekebilir; çatı montajına nasıl yaklaştığımızı çatı çanak kurulumu sayfasında bulabilirsin. Balkonda ise çanağın korkuluğun dışına fazla taşmadan, rüzgârı daha az alan bir noktaya alınıp alınamayacağı yerinde değerlendirilir.