Çanak Yön Ayarı Uyducu – İstanbul
Çanak yön ayarı, bir uyducunun en sık yaptığı iştir. Lodos, poyraz ya da çanağa çarpan bir cisim, yüzeyi birkaç derece oynatmaya yeter; ekranda "sinyal yok" ya da donan görüntü belirir. İstanbul'da çanak yön ayarı için gelen uyducu, çanağı Türksat 42°E uydusuna sinyal ölçer eşliğinde yeniden hizalar ve vidaları kalıcı olarak sıkar.
Yön ayarı neden bu kadar hassas?
Uydu, ekvator üzerinde yaklaşık 36.000 km yükseklikte durur. Bu mesafede çanağın bir derecelik sapması, uydunun bulunduğu noktadan yüzlerce kilometre uzağa bakmak anlamına gelir. 60-80 cm'lik bir ev tipi çanağın kabul açısı dardır; yani doğru noktanın biraz yanında bile sinyal kalitesi hızla düşer. Bu yüzden yön ayarı göz kararıyla değil, ölçümle yapılır.
Ayarın üç bileşeni vardır. Azimut, çanağın sağa sola döndüğü yatay açıdır; İstanbul'dan Türksat 42°E için yaklaşık 160°, yani güney-güneydoğu yönüdür. Elevasyon, çanağın yukarı aşağı eğimidir ve şehirde 40-41 derece civarındadır. Üçüncüsü LNB açısıdır (skew): LNB'nin kendi ekseni etrafında hafifçe döndürülmesi, yatay ve dikey polarizasyondaki yayınların birbirine karışmadan alınmasını sağlar.
Offset çanakta elevasyon yanıltıcıdır
Evlerde kullanılan çanakların neredeyse tamamı offset tiptir; LNB çanağın tam ortasında değil, alt tarafta bir kolun ucunda durur. Bu tasarımda çanağın yüzü, gerçek elevasyon açısından daha dik görünür. Bu yüzden çanağı "gökyüzüne 40 derece baksın" diye yatırmak çoğu zaman yanlış sonuç verir. Uyducu, çanağın arkasındaki elevasyon skalasını referans alır, ardından son birkaç dereceyi sinyal ölçerle bulur.
Çanak yön ayarı nasıl yapılır?
- Güvenli erişim: Uyducu çanağa güvenli şekilde ulaşır, ayak ve kelepçelerin sağlamlığını kontrol eder.
- Başlangıç açıları: Çanak, İstanbul için yaklaşık 160° azimut ve çanağın skalasına göre 40-41° elevasyon değerine kabaca getirilir.
- Sinyal ölçerle tarama: Ölçer LNB hattına bağlanır; çanak yatayda yavaşça taranarak Türksat 42°E transponderinde en yüksek kalite bulunur.
- İnce ayar ve LNB açısı: Elevasyon ve LNB'nin kendi ekseni etrafındaki dönüşü küçük adımlarla ayarlanarak kalite en üst seviyeye çıkarılır.
- Sıkma ve kontrol: Cıvatalar sırayla sıkılır, değerin kaymadığı tekrar ölçülür ve receiver'da farklı kanallar denenir.
Komşunun çanağına bakarak ayar yapılır mı?
Aynı binadaki çanaklar kabaca aynı yöne bakar ve bu, ilk kaba ayar için iyi bir ipucudur. Ancak komşunun çanağı da oynamış olabilir, farklı bir uyduya ayarlı olabilir ya da önündeki engel durumu farklıdır. Yön ayarında belirleyici olan, ölçerde görülen kalite değeridir; başka bir çanağın açısı sadece başlangıç noktasıdır.
Ayar sonrası kalıcılık
Yön ayarı ne kadar iyi yapılırsa yapılsın, kelepçeler ve ayak gevşekse ilk sert rüzgârda iş tekrarlanır. Bu nedenle ayarı bitirdikten sonra azimut ve elevasyon cıvatalarını sırayla sıkıp, sıkma sonrasında değerin kaymadığını tekrar ölçeriz. Ayak dübelleri çürümüş ya da duvar çatlamışsa bunu söyleriz; gerekirse ayağın yerinin değiştirilmesi önerilir. Çanağın kenarında ezik veya çatlak varsa, yüzey bozulduğu için sinyal toplama verimi düşer ve ayar tek başına yetmeyebilir.
Bazen yön ayarı yapıldığı halde bazı kanallar gelmez. Bu genellikle LNB'nin belirli bir bantta ya da polarizasyonda çalışmadığını gösterir; böyle bir durumda LNB değişimi sayfasında anlattığımız kontrolleri yaparız.
İlgili uyducu hizmetleri
Tüm fiziksel çanak işlerini Çanak Anten Uyducu – İstanbul sayfasında bir arada görebilirsin.
Sık sorulan sorular
Çanak yön ayarı ne kadar sürer?
Erişimi kolay bir balkonda iş genellikle kısa sürer. Çatıya çıkış zorsa, ayak gevşemişse veya LNB de arızalıysa süre uzayabilir; usta yerinde durumu görünce bilgi verir.
Yağmurda görüntünün gitmesi yön ayarıyla ilgili mi?
Şiddetli yağışta tüm uydu yayınları biraz zayıflar. Ama hafif bir yağmurda bile görüntü gidiyorsa, çanak tam hizada değildir ya da sinyal payı düşüktür. Doğru yön ayarı bu payı artırır.
Receiver'dan sinyal seviyesine bakarak kendim ayarlayabilir miyim?
Receiver'daki göstergeler gecikmeli tepki verdiği için ince ayar zordur ve yüksekte çalışmak risklidir. Ölçerle yapılan ayar hem daha hızlı hem daha kalıcıdır.
Rüzgârdan sonra tekrar oynamaması için ne yapılır?
Ayarın ardından tüm cıvatalar sıkılır, ayak ve dübeller kontrol edilir. Gerekirse ayak daha sağlam bir noktaya alınır.
Uyducu talebini birkaç tıkla oluştur
Sorunu seç, ilçeni ve uygun zamanı belirt; usta seni arasın.